SEKTÖREL ÇÖZÜMLER · KİMYA VE PETROKİMYA
Kimya yatırımlarının
teşvik ve finansman haritası.
Kimya ve petrokimya sektörü, büyük ölçekli sermaye yatırımları ile yoğun Ar-Ge faaliyetlerini aynı yapı içinde barındıran nadir sektörlerden biridir. İlaç sanayiinin ham madde tedarik zinciriyle doğrudan bağlantılı bu sektörde doğru teşvik statüsünü belirlemek kritik öneme sahiptir.
Sektör Profili
Kimya ve petrokimya sektörü, yatırım teşvik mevzuatında büyük ölçekli ve stratejik yatırım statüleri açısından öncelikli alanlar arasında yer almaktadır. Ham madde üretiminden kompleks petrokimyasal proseslere, enerji verimliliği sistemlerinden Ar-Ge merkezlerine kadar geniş bir yatırım tabanına sahip bu sektörde her yatırım türü farklı bir teşvik mekanizmasını tetikler. Doğru statünün baştan belirlenmesi, teşvik değerini önemli ölçüde artırır.
Teşvik Uygulanabilirlik Tablosu
| Yatırım Türü | Teşvik Yolu | Öncelik |
|---|---|---|
| Ham madde üretim tesisi | STB Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki | Yüksek |
| Petrokimya kompleksi | STB Stratejik Yatırım Teşviki | Yüksek |
| Ar-Ge merkezi kurulumu | 5746 Kanunu + TÜBİTAK 1501 | Yüksek |
| Enerji verimliliği sistemleri | STB Bölgesel Yatırım Teşviki | Orta |
| Üretim kapasitesi artırımı | STB Büyük Ölçekli veya Bölgesel | Orta |
Öne Çıkan Yasal Dayanaklar
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar
Büyük ölçekli ve stratejik yatırım statüleri, kimya sektörü öncelikli alan
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetleri
Ar-Ge merkezi kurulumu, %150 Ar-Ge indirimi
TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge Projeleri Hibe Programı
Kimyasal süreç ve ürün geliştirme projeleri
Teşvik Profili
Kimya Sektörü Hızlı Referans
Uygulanabilir Hizmetler
Bu sektörde kullanılan
hizmet ve destekler.
STB
STB Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki
Ham madde üretim tesisleri başta olmak üzere asgari sabit yatırım eşiğini aşan kimya yatırımları bu statüde değerlendirilir. Vergi indirimi, SGK desteği ve gümrük muafiyeti bir arada uygulanır.
STB
STB Stratejik Yatırım Teşviki
Petrokimya kompleksleri yerli üretim katkısı ve ithalat ikamesi kriterleri nedeniyle stratejik statüye girebilir. Bu statü azami destek paketini ve yatırım yeri tahsisini kapsar.
5746 KANUNU
Ar-Ge Merkezi (5746)
Kimya sektöründe Ar-Ge merkezi kurulumu %150 Ar-Ge indirimi, SGK desteği ve gelir vergisi stopajı istisnası sağlar. Süreç geliştirme ve ürün formülasyonu projeleri bu kapsamda değerlendirilir.
TÜBİTAK
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge
Kimyasal süreç iyileştirme ve yeni ürün geliştirme projeleri 1501 programı kapsamında hibe desteğine uygundur. Proje giderleri hibe olarak desteklenir.
MALİ DANIŞMANLIK
Vergi Danışmanlığı
Teşvik belgesi kapsamındaki vergi indirimi, Ar-Ge indirimi ve KDV istisnalarının doğru uygulanması kimya sektörünün büyük ölçekli yatırım yapısında kritik bir mali disiplin gerektirir.
Süreç Yönetimi
Kimya sektöründe teşvik süreci
nasıl işler?
Ölçek analizinden Bakanlık başvurusuna, Ar-Ge merkezi ön değerlendirmesinden tamamlama vizesine kadar her adımı yönetiyoruz.
Yatırım Kapsamı ve Ölçek Analizi
Sabit yatırım tutarı, OSB konumu ve bölge tespiti yapılır. Büyük ölçekli statü eşiğinin karşılanıp karşılanmadığı ve stratejik statü için gerekli kriterlerin mevcut olup olmadığı bu aşamada belirlenir.
Statü Belirleme ve Optimizasyon
Ar-Ge bileşeni varsa 5746 ile kombinasyon analizi yapılır; çift destek yapısının kurgulanması değerlendirilir. Büyük ölçekli ile stratejik statü arasındaki tercih rakamlarla karşılaştırılır.
Teknik ve Mali Dosya Hazırlığı
Fizibilite raporu, makine-teçhizat listesi, istihdam projeksiyonu ve enerji etüdü hazırlanır. Ar-Ge merkezi başvurusu öngörülüyorsa 5746 ön değerlendirme belgesi bu aşamada oluşturulur.
Bakanlık Başvurusu
STB teşvik belgesi başvurusu yapılır; stratejik yatırım söz konusuysa Değerlendirme Komisyonu süreci yönetilir. Gerekirse 5746 Ar-Ge merkezi ön değerlendirme süreci paralel olarak yürütülür.
Yatırım İzleme ve Tamamlama
Tamamlama vizesi, yıllık raporlama yükümlülükleri ve periyodik Bakanlık denetimleri yönetilir. Ek destek fırsatları takip edilir; teşvik belgesi süre uzatım işlemleri zamanında tamamlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kimya sektöründe
merak edilenler.
Kimya sektörü için hangi teşvik türü daha avantajlı, büyük ölçekli mi stratejik mi?
Yatırım büyüklüğüne, yerlilik oranına ve istihdam hedeflerine göre değişir. Büyük ölçekli statü genel olarak daha kolay erişilebilir bir başlangıç noktasıdır; stratejik statü ise yerli üretim katkısı yüksek ve ithalat ikamesine yönelik petrokimya projelerinde daha kapsamlı destek sağlar. Her iki statünün karşılaştırmalı analizi yatırım kararından önce yapılmalıdır.
Ar-Ge merkezi ile üretim teşviki birlikte alınabilir mi?
Evet. Aynı firma üretim tesisi için 2012/3305 kapsamında teşvik belgesi alırken ayrı bir Ar-Ge merkezi statüsü de edinebilir. Ancak aynı gider kalemi iki kaynaktan desteklenemez. Çakışan gider kalemlerinin doğru ayrıştırılması bu kombinasyonun kurgulanmasında kritik adımdır.
OSB'de kurulu kimya tesisleri için ek avantaj var mı?
Evet. OSB içindeki yatırımlar bölgesel teşvik tablolarında bir alt bölge avantajından yararlanır; bazı altyapı giderleri de desteklenir. Kimya sektöründe OSB tercihinin teşvik değerine katkısı, bölgenin gelişmişlik düzeyine göre hesaplanmalıdır.
Petrokimya projeleri stratejik yatırım kapsamına giriyor mu?
Evet. Yerli üretim katkısı yüksek ve ithal ikamesine yönelik petrokimya projeleri stratejik yatırım değerlendirmesine alınabilir. Türkiye'nin petrokimya ürünlerindeki ithalat bağımlılığı mevzuatta aranan kriteri genellikle karşılar; ancak her projenin kendi verileriyle ayrıca belgelenmesi gerekir.
TÜBİTAK 1501 kimya sektöründe ne kadar hibe sağlar?
Hibe oranı büyük ölçekli işletmeler için %40, KOBİ'ler için %60'a kadar çıkabilir. Proje bütçesi üst sınırı değişkendir. Kimyasal süreç geliştirme ve yeni formülasyon projeleri bu program kapsamında değerlendirilebilir; proje konusunun Ar-Ge niteliği taşıdığının açıkça ortaya konması gerekir.
kimya sektörü analizi
Kimya yatırımınız için doğru statüyü belirleyelim.
Yatırım ölçeği, OSB konumu ve Ar-Ge bileşeniniz değerlendirilerek sektöre özgü teşvik analizi yapılır.
Görüşme Talep EdinBir sonraki adım
Kimya yatırımınız için
doğru statüyü belirleyelim.
Büyük ölçekli veya stratejik teşvik; hangisinin daha avantajlı olduğunu rakamlarla ortaya koyarız.