STB · Genel Yatırım Teşviki
Her ölçekten yatırımın
ilk teşvik adımı.
2012/3305 sayılı Karar'ın yedinci maddesiyle düzenlenen Genel Yatırım Teşviki, asgari sabit yatırım tutarını karşılayan tüm yatırımlar için erişilebilir en temel destek paketidir. KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlar; bölge ve sektör kısıtı yoktur.
Yasal Dayanak
Madde 7
2012/3305 Sayılı Karar — Genel Teşvik Uygulamaları
Asgari Sabit Yatırım Tutarları
Kapsam ve Uygunluk Koşulları
Genel Yatırım Teşviki, 2012/3305 sayılı Karar'ın en geniş kapsamlı düzenlemesidir. Teşvik belgesi kapsamı dışında kalan faaliyetler hariç olmak üzere; imalat, enerji, tarım, hizmet ve turizm gibi geniş bir yelpazede uygulanabilir. Bölge ya da sektöre göre farklılaşan vergi indirimi, SGK desteği veya faiz desteği sunmaz; ancak yatırımın en başından hissedilen iki somut avantaj sağlar.
KDV istisnası, teşvik kapsamındaki yurt içi ve ithal makine-teçhizat alımlarında KDV'nin ödenmemesini sağlar. Gümrük vergisi muafiyeti ise ithal makine ve teçhizatta gümrük vergisi ile toplu konut fonu yükümlülüğünü ortadan kaldırır. Her iki destek de yatırım harcamaları gerçekleşirken nakit akışını doğrudan iyileştirir.
Teşvik belgesi başvurusu yatırıma başlamadan yapılmalıdır. Belge tarihi öncesinde yapılan harcamalar kapsam dışı kalır. Ön analiz, hangi harcamaların kapsama girdiğini ve asgari tutarın sağlanıp sağlanmadığını belirlediğinden sürecin en kritik adımıdır.
Destek Unsurları
İki destek,
somut nakit avantajı.
Genel Yatırım Teşviki iki destek unsurundan oluşur. Her ikisi de yatırım maliyetini doğrudan düşürür; harcama gerçekleştiği anda hissedilir.
KDV İstisnası
Teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın yurt içinden satın alınmasında veya ithalinde KDV ödenmez. Bu muafiyet, yatırımın finansman yükünü en baştan hafifletir; nakde dönüşen vergi avantajı öz kaynak kullanımı veya kredi maliyetiyle doğrudan ilişkilidir.
Makine, teçhizat ve teşvik kapsamındaki inşaat-montaj işlemleri
Genel KDV oranı (%20) üzerinden tam muafiyet
Teşvik belgesi alındıktan sonra, her alım belgesinde otomatik uygulanır
Gümrük Vergisi Muafiyeti
Teşvik belgesi kapsamında ithal edilen makine ve teçhizat için gümrük vergisi ve toplu konut fonu ödemesi ortadan kalkar. İleri teknoloji gerektiren ve yurt içinde üretilemeyen ekipman için bu muafiyet ithalat maliyetini belirgin biçimde düşürür.
İthal makine ve teçhizat; Hazine ve Maliye Bakanlığı onaylı liste
Gümrük vergisi + toplu konut fonu; oranlara göre %3–%20 tasarruf
Teşvik belgesinin makine listesinde kayıtlı ekipmanlar kapsama girer
Genel Yatırım Teşviki; vergi indirimi, SGK işveren hissesi desteği, faiz veya kâr payı desteği ve yatırım yeri tahsisi içermez. Bu desteklere ihtiyaç duyuluyorsa yatırımın bölge, sektör ve tutar profili değerlendirilerek Bölgesel Teşvik, Büyük Ölçekli Teşvik veya Stratejik Teşvik düzenlemeleri incelenmelidir.
Çalışma Süreci
Başvurudan teşvik hakkının
kesinleşmesine.
Genel Yatırım Teşviki; süreç yönetimi açısından diğer düzenlemelere kıyasla daha sade olmakla birlikte belge sonrası taahhüt takibi kritik önem taşır. Yatırım tamamlanmadan teşvik hakkı kesinleşmez.
Uygunluk ve Kapsam Analizi
Yatırım konusu, tutarı ve yeri değerlendirilerek mevzuat kapsamına girip girmediği belirlenir. Hangi makine ve teçhizatın teşvik kapsamına alınabileceği, asgari sabit yatırım tutarının sağlanıp sağlanmadığı ve olası kısıtlar bu aşamada netleştirilir. Yatırıma başlamadan önce yapılan bu analiz, sonradan düzeltilemeyecek hataları önler.
Makine Listesi ve Dosya Hazırlığı
Teşvik kapsamına alınacak makine ve teçhizat listesi mevzuata uygun biçimde kurgulanır. GTİP kodları doğrulanır; yurt içi ve ithal ekipman ayrı sınıflandırılır. Yatırım planı, kapasite bilgileri ve destekleyici belgeler Bakanlık başvurusuna hazır hale getirilir.
Bakanlık Başvurusu ve Belge Alımı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvuru yapılır. Ek bilgi ve belge talepleri Akbaş tarafından yönetilir; müşteri hiçbir resmi yazışmayı tek başına yürütmez. Genel Yatırım Teşvikinde değerlendirme süreci, büyük ölçekli veya stratejik teşviğe kıyasla belirgin biçimde daha kısadır.
Yatırım Uygulama ve Taahhüt Takibi
Teşvik belgesi alındıktan sonra makine alımları belgeye uygun şekilde gerçekleştirilir. Belge kapsamı dışında kalan alımlar teşvik hakkı doğurmaz. Makine listesinde değişiklik gerektiğinde revizyon talepleri zamanında yönetilmezse hak kaybı yaşanabilir.
Yatırım Tamamlama Vizesi
Yatırım tamamlandığında makine kabul tutanakları ve ilgili muhasebe belgeleri derlenerek Bakanlık incelemesine sunulur. Tamamlama vizesi alınmadan teşvik hakkı kesinleşmez; vize süresi aşılırsa belge iptal riskiyle karşılaşılır. Akbaş bu son aşamayı da eksiksiz yönetir.
Örnek Senaryo
Teşvik değeri,
rakamla görülür.
Soyut mevzuat maddeleri yerine somut bir senaryo: ₺12 milyon yatırım için iki destek unsurunun nasıl işlediği ve ne kadar nakit avantaj sağladığı.
Senaryo Parametreleri
Teşvik Hesabı
Gümrük oranı makineye göre değişkendir. Örnek hesaplamada ağırlıklı ortalama %5 esas alınmıştır; gerçek oran GTİP kodu bazında belirlenir. KDV oranı 2024 yılı genel oranıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Genel Teşvik'te
merak edilenler.
Hangi yatırımlar Genel Yatırım Teşviki kapsamına girer?
2012/3305 sayılı Karar ekinde sayılan teşvik belgesi kapsamı dışındaki faaliyetler hariç olmak üzere, asgari sabit yatırım tutarını karşılayan her yatırım genel teşvikten yararlanabilir. Tarım, imalat, enerji, turizm ve hizmet sektörlerinin büyük bölümü bu kapsamdadır. Madencilik, tekstil ipliği ve bazı gıda işleme faaliyetleri başvuru yapılamayan faaliyet grupları arasında yer alabilir; ön analizde netleştirilir.
Asgari yatırım tutarı nasıl hesaplanır?
Asgari sabit yatırım tutarı, teşvik kapsamına alınacak makine-teçhizat, inşaat ve varsa arazi değerlerinin toplamından oluşur. Bölgeye göre farklılık gösterir: birinci ve ikinci bölge illeri için ₺3 milyon, üçüncü ile beşinci bölge illeri için ₺1,5 milyon, altıncı bölge için ₺500.000'dir. Bu tutarlar mevzuatta düzenli olarak güncellenmektedir.
KDV istisnası yurt içi alımlarda nasıl işler?
Teşvik belgesi alındıktan sonra, belge kapsamındaki makine ve teçhizat satıcısına belge örneği ibraz edilir. Satıcı faturayı KDV'siz keser; alıcı bu alım için KDV ödemez. İşlemi gerçekleştirmek için firmaya herhangi bir ek başvuru gerekmez; teşvik belgesi yeterlidir. Belge kapsamı dışındaki alımlarda standart KDV uygulanmaya devam eder.
Makine listesinde değişiklik yapılabilir mi?
Evet, belge revizyon talebinde bulunularak makine listesi değiştirilebilir. Ancak listeye ekleme veya çıkarma her durumda Bakanlık onayı gerektirir; onay alınmadan yapılan alımlar teşvik kapsamı dışında kalır. Bu nedenle yatırım sürecinde doğacak makine değişikliklerinin önceden yönetilmesi gerekir.
Genel Teşvik ile Bölgesel Teşviki karşılaştırmalı değerlendirebilir miyiz?
Evet. Yatırımın bölge ve sektörü, bölgesel teşvike uygunluk sağlıyorsa iki düzenleme birlikte analiz edilmelidir. Bölgesel teşvikte ek olarak vergi indirimi, SGK desteği ve faiz desteği devreye girebildiğinden toplam teşvik değeri çok daha yüksek olabilir. Ön analizin amacı tam olarak budur: tüm uygun düzenlemeleri kıyaslayarak en avantajlı yapıyı belirlemek.
ön analiz
Yatırımınız bu teşvike uygun mu?
Yatırımın sektörü, tutarı ve yeri değerlendirilerek hangi teşvik düzenlemelerinin uygulanabileceği ve beklenen destek değeri hesaplanır.
Görüşme Talep EdinBir sonraki adım
Genel Yatırım Teşviki için doğru dosyayı
birlikte hazırlayalım.
Yatırımınızın kapsam analizi, makine listesi hazırlığı ve Bakanlık sürecinin tamamı Akbaş'ın koordinasyonunda yürütülür. Teşvik hakkından tam olarak yararlanmak için süreç en başından doğru kurgulanmalıdır.