5746 Sayılı Kanun · Tasarım Merkezi
Endüstriyel tasarım,
vergisel bir stratejiye dönüşür.
5746 Sayılı Kanun kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından akredite edilen tasarım merkezleri; kurumlar vergisi indiriminden gelir vergisi stopaj desteğine, SGK işveren payından gümrük muafiyetine kadar Ar-Ge merkeziyle paralel bir teşvik paketinden yararlanır. Akreditasyon sürecini doğru yönetmek bu avantajların tamamını açar.
Yasal Dayanak
5746
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun
Temel Uygunluk Koşulları
Kapsam ve Yaklaşım
Tasarım merkezi statüsü, 5746 Sayılı Kanun'un tasarım faaliyetlerine özgü teşvik unsurundan tam kapasiteyle yararlanmanın zorunlu ön koşuludur. En az 10 tam zamanlı tasarım personeli istihdam eden ve ayrılmış bir fiziksel tasarım alanı oluşturan firmalar, Bakanlığa akreditasyon başvurusunda bulunabilir.
Kanunun tasarım merkezine sağladığı mali avantajlar, Ar-Ge merkezinin sunduğu paketle büyük ölçüde örtüşür. Tasarım indirimi, gelir vergisi stopaj desteği, SGK işveren payı, damga vergisi istisnası ve gümrük muafiyeti; personel maliyetleri ve tasarım harcamaları büyüdükçe kümülatif biçimde artar.
Akbaş, ön uygunluk analizinden başvuru dosyasının hazırlanmasına, Bakanlık değerlendirme sürecinden yıllık denetim raporlarına kadar tüm aşamalarda firmanın yanında yer alır. Tasarım faaliyetlerinin mevzuat kapsamında doğru tanımlanması, hem akreditasyon başarısı hem de sonraki yıllık denetimler açısından belirleyicidir.
Destek Kapsamı
Ar-Ge merkeziyle paralel,
tasarıma özgü teşvik.
Tasarım merkezi akreditasyonu altı bağımsız teşvik unsurunun aynı anda işlediği bir mekanizma kurar. Merkez faaliyette olduğu sürece her vergi döneminde yenilenir; kadro ve harcama büyüdükçe tasarruf doğrusal artar.
%100 Tasarım İndirimi
Merkez kapsamındaki tüm tasarım harcamaları kurumlar vergisi matrahından %100 oranında indirilir. Prototipleme, modelleme ve personel maliyetleri büyüdükçe vergi avantajı doğrusal artar.
Tasarım personeli ücretleri, prototip malzemeleri, yazılım (CAD, 3D) ve tasarıma özgü genel giderler
500 ve üzeri tam zamanlı tasarım personelinde %50 ek indirim hakkı
Harcama tasarım faaliyeti kapsamında gerçekleşmeli ve belgelenebilir olmalıdır
%80–95 Gelir Vergisi Stopaj Desteği
Tasarım ve destek personelinin ücretleri üzerindeki gelir vergisi stopajı öğrenim düzeyine göre %80 ila %95 oranında indirimli uygulanır. Nitelikli tasarımcı istihdamı daha sürdürülebilir hale gelir.
Stopaj desteği %95; en yüksek teşvik oranı
Stopaj desteği %90; uzman tasarımcı kadrosu için kritik
Stopaj desteği %80; tasarım merkezi kadrosundaki tüm personel için geçerli
%50 SGK İşveren Payı Desteği
Tasarım ve destek personelinin SGK işveren payının yarısı Hazine tarafından karşılanır. Daha küçük bir ekiple bile anlamlı bir tasarruf; ekip büyüdükçe avantaj katlanarak artar.
Tasarım ve destek personeli; destek sayısı tasarım personelinin en fazla %10'u
İşveren SGK payının %50'si Hazine tarafından karşılanır
Muhtasar beyanname üzerinde aylık mahsup; ek başvuru gerekmez
Damga Vergisi İstisnası
Merkez kapsamındaki tasarım sözleşmeleri, tedarik anlaşmaları ve iş akitleri damga vergisinden muaftır.
Gümrük Vergisi Muafiyeti
Merkez için ithal edilen CAD iş istasyonları, 3D yazıcılar ve prototipleme teçhizatı gümrük vergisinden muaftır.
Patent ve Marka Teşviki
Tasarım faaliyetleri sonucunda tescil ettirilen endüstriyel tasarım ve patentlerden elde edilen kazancın %50'si KV matrahından indirilir.
Çalışma Süreci
Tasarım faaliyetinin
kurumsal çerçevesi kurulur.
Tasarım merkezi akreditasyonu, mevcut tasarım faaliyetlerini mevzuata uygun biçimde belgelemeyi ve kurumsal bir çerçeveye oturtmayı gerektirir. Hazırlık aşaması ne kadar sağlam olursa Bakanlık değerlendirmesi o kadar sorunsuz tamamlanır.
Ön Yeterlilik ve Faaliyet Analizi
Firmanın mevcut tasarım faaliyetleri, personel yapısı ve fiziksel altyapısı Bakanlık kılavuzu çerçevesinde değerlendirilir. 10 tasarımcı koşulunun sağlanıp sağlanmadığı, yürütülen faaliyetlerin mevzuat kapsamına girip girmediği ve eksik koşulların giderilmesi için gereken adımlar bu aşamada netleştirilir.
Tasarım Merkezi Altyapısı ve Kadro Yapılandırması
Tasarım merkezi, mevzuatın aradığı fiziksel ve organizasyonel koşulları karşılayacak biçimde kurgulanır. Personel iş tanımları, tasarım alanı düzenlemesi ve faaliyet planı Bakanlık kılavuzuna göre hazırlanır; tespit edilen eksiklikler başvurudan önce giderilir.
Başvuru Dosyasının Hazırlanması
Bakanlığa sunulacak başvuru paketi; tasarım merkezi tanıtım raporu, personel belgeleri, fiziksel mekan dokümanları ve tasarım proje portföyünden oluşur. Dosyanın değerlendirici gözünden kritik çözülmesi, eksik ya da zayıf noktaların önceden güçlendirilmesini sağlar.
Bakanlık Değerlendirmesi ve Akreditasyon
Başvuru T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na iletilir. Yerinde inceleme de dahil olmak üzere yürütülen değerlendirme sürecinde Akbaş, sorulara yanıt verir ve ek belge taleplerini karşılar. Akreditasyon kararı alınana dek süreç aktif biçimde takip edilir.
Yıllık Denetim ve Sürekli Raporlama
Akreditasyon süreci kapatmaz; her yıl Bakanlık denetimiyle yenilenir. Yıllık faaliyet raporları, tasarım proje güncellemeleri, personel bildirimleri ve denetim hazırlıkları Akbaş tarafından yönetilir. Teşvik haklarının sürekliliği bu raporlamanın eksiksizliğine bağlıdır.
Örnek Senaryo
Teşvik değeri,
rakamla görülür.
12 kişilik tasarım kadrosu ve 10 milyon TL yıllık tasarım harcaması olan bir sanayi ürünleri firmasının 5746 kapsamında elde edebileceği yıllık mali avantaj.
Senaryo Parametreleri
Yıllık Teşvik Hesabı
Hesaplama ağırlıklı ortalama gelir vergisi oranı %20 ve ağırlıklı stopaj desteği %85 esas alınarak yapılmıştır. Gerçek değerler personelin öğrenim düzeyi ve ücret dağılımına göre değişir. Kurumlar vergisi oranı %25 alınmıştır; farklı oranlar ve ek teşvik senaryoları için analiz talebi oluşturabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tasarım merkezi akreditasyonunda
merak edilenler.
Hangi tasarım faaliyetleri kapsam içinde sayılır?
5746 kapsamında tasarım faaliyeti; sanayi alanında katma değer ve rekabet avantajı yaratmaya yönelik yeni veya iyileştirilmiş bir ürünün biçim, işlev ve görünümüne ilişkin yaratıcı çalışmaları kapsar. Endüstriyel ürün tasarımı, prototip geliştirme, 3D modelleme ve simülasyon, kullanıcı araştırmasına dayalı ürün iyileştirme bu kapsamda sayılır. Salt estetik çalışmalar, pazarlama ve reklamcılık ise kapsam dışında kalır.
Tasarım merkezi ile Ar-Ge merkezi arasındaki temel fark nedir?
Her iki merkez türü de aynı kanun kapsamında yer alır ve birbirine paralel mali avantajlar sağlar. Temel fark faaliyet içeriği ve asgari personel sayısındadır: tasarım merkezinde minimum 10 tam zamanlı tasarımcı yeterli iken Ar-Ge merkezinde bu sayı 15'tir. Tasarım merkezi bilimsel araştırma ya da teknik geliştirme zorunluluğu taşımaz; ürün tasarımı ve prototipleme odaklı firmalar için daha erişilebilir bir akreditasyon türüdür.
Prototip ve numune maliyetleri tasarım indirimine dahil edilebilir mi?
Evet. Tasarım sürecinin doğal bir parçası olan prototip geliştirme ve numune üretimi maliyetleri, tasarım harcaması kapsamında değerlendirilebilir. Harcamanın tasarım faaliyetiyle doğrudan ilişkili olduğunun belgelenebilmesi gerekir. Seri üretime geçilen ürünlere ait maliyetler bu kapsamda değerlendirilemez; sınırın doğru çizilmesi için ön analizde bu nokta ayrıca ele alınır.
Aynı firmada hem tasarım merkezi hem Ar-Ge merkezi kurulabilir mi?
Evet, mevzuat her iki merkez türünün aynı firmada bir arada bulunmasına imkân tanır. Bununla birlikte her merkezin personel listesi ve faaliyet alanı birbirinden bağımsız biçimde tanımlanmalı; Ar-Ge faaliyeti ile tasarım faaliyeti arasındaki sınır açık tutulmalıdır. İki merkezi bir arada yönetmek, harcama tahsis süreçlerinde ve yıllık raporlamada ek dikkat gerektirir; bu karmaşıklığı önceden planlamak önemlidir.
Tasarım merkezi akreditasyonu ne kadar sürede tamamlanır?
Başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması ve Bakanlık değerlendirme süreci dahil, akreditasyon ortalama üç ila altı ay içinde tamamlanır. Tasarım faaliyetlerinin mevzuat kapsamında doğru tanımlanması ve belgelenmesi bu süreyi belirleyen en kritik faktördür. Hazırlık aşamasında yapılan ön analiz, takvim açısından da belirleyicidir; Akbaş bu süreci planlı biçimde yönetir.
ön değerlendirme
Firmanız tasarım merkezi kurma koşullarını karşılıyor mu?
Tasarım ekibinizin büyüklüğünü, faaliyet içeriğini ve altyapı durumunu paylaşın; uygunluk analizini ve potansiyel teşvik değerini birlikte hesaplayalım.
Görüşme Talep EdinBir sonraki adım
Tasarım merkezi akreditasyonu için
uygunluk analizini birlikte yapalım.
Firmanızın tasarım ekibini, faaliyet içeriğini ve altyapısını değerlendiriyor; akreditasyon uygunluğunu ve elde edilebilecek yıllık teşvik değerini somut biçimde ortaya koyuyoruz. Her dosya özgün bir çalışmayla kurgulanır.